Bateria Chaberton
Bateria Chaberton (Bateria 515) – włoska bateria artylerii fortecznej zbudowana na początku XX wieku na szczycie góry Chaberton w Alpach Kotyjskich, w pobliżu ówczesnej granicy z Francją (obecnie na terenie Francji). Stanowiła najwyżej położoną fortyfikację w Europie. Nie była używana bojowo w czasie I wojny światowej. Podczas II wojny światowej prowadziła ostrzał pozycji francuskich w czasie włoskiego ataku na Francję w czerwcu 1940 i sama została wówczas poważnie uszkodzona.
 Pozostałości baterii Chaberton | |
| Państwo | |
|---|---|
| Lokalizacja | |
| Typ | |
| Data budowy |
1899–1913 |
| Bitwy | |
Położenie na mapie Francji  | |
 44°57′53″N 6°45′05″E/44,964722 6,751389
| |
Bateria Chaberton (Bateria 515) – włoska bateria artylerii fortecznej zbudowana na początku XX wieku na szczycie góry Chaberton w Alpach Kotyjskich, w pobliżu ówczesnej granicy z Francją (obecnie na terenie Francji). Stanowiła najwyżej położoną fortyfikację w Europie. Nie była używana bojowo w czasie I wojny światowej. Podczas II wojny światowej prowadziła ostrzał pozycji francuskich w czasie włoskiego ataku na Francję w czerwcu 1940 i sama została wówczas poważnie uszkodzona.
Opis
[edytuj | edytuj kod]
Na szczycie góry Chaberton w Alpach, przy ówczesnej granicy z Francją, włoska armia w latach 1899–1913 zbudowała baterię artylerii według projektu mjr. inż. Luigi Pollari Maglietta[1]. Była to najwyżej położona fortyfikacja w całej Europie (3130 m n.p.m.). Bateria uzbrojona została w osiem armat dalekonośnych kalibru 149 mm 149/35 A, zamontowanych w kopułach pancernych na ośmiu ufortyfikowanych wieżach, umieszczonych w jednym rzędzie, w odległości 6 m od siebie[1]. Jej cel był ofensywny, do zwalczania fortyfikacji francuskich na dużych odległościach. Bateria została zbudowana tuż za szczytem, osłaniającym ją dodatkowo od ognia przeciwnika. Wieże dział umieszczono na wykonanej z betonu podstawie, mieszczącej składy, stanowisko dowodzenia i pomieszczenia gospodarcze, a wysokość posadowienia armat wynosiła ponad 7 m[1]. Transport do baterii ułatwiała kolej linowa[1].
Użycie bojowe
[edytuj | edytuj kod]Podczas I wojny światowej, w związku z przystąpieniem Włoch po stronie ententy, bateria nie była używana bojowo. W 1938 roku została włączona w skład Gwardii Granicznej (GaF) jako 515. Bateria[1].
W chwili przystąpienia Włoch do II wojny światowej w 1940 roku, dowódcą był kpt. Spartaco Bevilacqua, a załogę stanowiło 320 ludzi[1]. Podczas włoskiej inwazji na Francję, bateria początkowo jedynie 17 czerwca 1940 roku ostrzelała francuski Fort de l’Olive koło wsi Plampinet, który później milczał w obawie przed grożącym mu ostrzałem[1]. Poza tym bateria pozostała nieaktywna do 20 czerwca 1940 roku, kiedy rozpoczęła ostrzał rejonu przyszłego natarcia włoskiego w rejonie Montgenèvre – francuskie forty Janus i Gordan[1].
Francuzi byli świadomi zagrożenia stwarzanego przez wysoko położoną baterię i już od 1937 roku opracowywali plany przeciwdziałania. Wiosną 1940 roku w tajemnicy zlokalizowali w rejonie Poët-Morand i Eyrette na zamaskowanych stanowiskach dwie sekcje ciężkich moździerzy Schneider kalibru 280 mm mle 1914[1]. Wcześniejsze ich wejście do akcji uniemożliwiała mgła, lecz 21 czerwca 1940 roku ok. godziny 17 warunki poprawiły się na tyle, że francuskie moździerze podjęły ostrzał baterii, korygowany przez obserwatorów z fortów Janus i Croix de Toulouse[1]. Na skutek ostrzału zniszczone zostało sześć z ośmiu armat i stacja kolei linowej, zginęło 9 ludzi, a 50 zostało rannych[1]. Francuskie moździerze wystrzeliły tego dnia w ciągu trzech i pół godziny 57 pocisków[1].
23 czerwca dwa ocalałe działa baterii wspierały nadal atak żołnierzy włoskich na górę Chenaillet. Ostrzał francuski tym razem był niecelny z powodu mgły, podobnie 24 czerwca (wystrzelono odpowiednio 14 i 24 pociski)[1]. 25 czerwca weszło w życie zawieszenie broni[2].
Szczyt wraz z pozostałościami baterii przeszedł w posiadanie Francji w wyniku ustaleń pokoju paryskiego z 1947 roku.
Galeria
[edytuj | edytuj kod]-
Bateria od strony włoskiej -
Zbliżenie szczytu od strony włoskiej -
Szczyt w śniegu - dobrze widoczna stacja kolejki -
Bateria na szczycie widoczna od strony włoskiej -
Panorama od strony włoskiej - u podnóża wioska Fenils -
Ruiny pomieszczeń gospodarczych poniżej
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Marek Sobski. Włoski atak na Francję. Część II. Bitwa o Mentone. „Technika Wojskowa Historia”. Nr specjalny 6(36)/2017, s. 47-58, 2017. Magnum X.