Anna Stanhope

Anne Stanhope

księżna Somerset
Okres	od luty 1547 do 22 stycznia 1552
Jako żona	Edwarda Seymoura
Poprzedniczka	Mary Howard
Dane biograficzne
Data urodzenia	ok. 1510
Data śmierci	16 kwietnia 1587
Miejsce spoczynku	Westminster
Małżeństwo	Edward Seymour (1. książę Somersetu) od 1535 do 22 stycznia 1552
Dzieci	Edward, Anne, Edward, Margaret, Henry, Jane, Thomas, Catherine, Mary, Elizabeth

Anna Stanhope (ur. ok. 1510^[1], zm. 16 kwietnia 1587^[2]) – angielska arystokratka, hrabina Hertford w latach 1537–1552 i księżna Somerset w latach 1547–1552 jako żona Edwarda Seymoura.

Nie jest znana data urodzenia Anny. 1497 jako możliwy rok urodzenia pojawia się w starszych genealogiach^[3], lecz jest mało wiarygodny, gdyż oznaczałby, że Anna zaczęła rodzić dzieci dopiero w wieku około 40 lat, a w momencie śmierci miałaby około 90 lat, co w epoce Tudorów, choć możliwe, było niezwykle mało prawdopodobne. Współcześni historycy oceniają, że do jej narodzin mogło dojść około 1510^[1]; na pewno miało to miejsce przed 1512, gdyż w 1511 roku zmarł jej ojciec^[1].

Jej rodzicami byli Edward Stanhope i Elizabeth Bourchier^[4]. Matka Anny była potomkinią księcia Gloucester Tomasza Woodstocka, najmłodszego syna króla Edwarda III^[1]. Z tego powodu Anna uważała się za posiadaczkę królewskiej krwi; była dumna ze swego pochodzenia, które często podkreślała^[1].

Miała przyrodnie rodzeństwo. Ze strony ojca byli to dwaj bracia: Michael i Richard Stanhope a ze strony matki siostry: Catherine Verney (z drugiego małżeństwa) i Elizabeth Page (z czwartego małżeństwa zawartego w 1512, już po śmierci ojca Anne)^[1].

Najpóźniej w marcu 1535 poślubiła Edwarda Seymoura^[5]. Razem z Edwardem mieli dziesięcioro dzieci (czterech synów i sześć córek)^[6]:

• Edwarda Seymoura, wicehrabiego Beauchamp (ur. luty 1537), jego matką chrzestną była królowa Jane Seymour, zmarł w dzieciństwie,
• Anne Seymour (ur. 1538? - zm. 1588?^[7]), żonę hrabiego Warwick, syna Johna Dudleya^[8],

• Edwarda Seymoura, hrabiego Hertford (ur. maj 1539 - zm. 6 kwietnia 1621^[9]), jego pierwszą żoną była Katarzyny Grey, prawnuczka Henryka VII^[10],
• Margaret Seymour (ur. 1540?^[11] - zm. przed 1587^[2]), pisarkę^[12]
• Henry'ego Seymoura
• Jane Seymour (zm. przed 1587)^[2], pisarkę^[12],
• Catherine Seymour
• Thomasa Seymoura
• Mary Seymour (ur. ok. 1544-1547 - zm. ok. 1620)
• Elizabeth Seymour

Na początku 1536 król Henryk VIII zwrócił uwagę na szwagierkę Anny Jane Seymour^[13]. Tuż przed upadkiem Anny Boleyn, Anna wraz z mężem zostali ulokowani w komnatach Thomasa Cromwella połączonych prywatnym przejściem z apartamentami królewskimi^[13]. Rozwiązanie to miało umożliwić żonatemu Henrykowi VIII dyskretne wizyty u Jane pod formalnym nadzorem jej rodziny z zachowaniem dworskich konwenansów^[13].

Wkrótce po ślubie Jane z królem, który miał miejsce 30 maja 1536, mąż Anny został wicehrabią Beauchamp^[13]. Kilka dni po narodzinach przez Jane dziedzica tronu Edward został uhonorowany tytułem hrabiego Hertford^[14].

W lutym 1547 z uwagi na wiek nowego króla Edwarda VI mąż Anny został mianowany Lordem Protektorem i księciem Somerset^[15]. Sama Anna w przekazach sobie współczesnych była postrzegana jako postać kontrowersyjna - ambitna, apodyktyczna i stanowczo egzekwująca swój status^[15]. Wyraźny wpływ na decyzje męża sprawiały, że nie cieszyła się szerszą sympatią wśród arystokracji i dworzan^[15]. Miała dobre relacje z siostrą króla Marią, z którą poznała się jeszcze za życia jej matki Katarzyny Aragońskiej^[15].

Brat jej męża Tomasz poślubił wdowę po Henryku VIII Katarzynę Parr^[16]. Wkrótce obie szwagierki popadły w konflikt dotyczący królewskich klejnotów i pierwszeństwo ceremonialne na dworze królewskim^[16]. Wobec braku królowej-małżonki Anna jako żona lorda protektora rościła sobie pierwszeństwo w hierarchii dworu, uważając się za najwyżej postawioną kobietę w Anglii^[16]. Spór nie trwał długo, gdyż Katarzyna zmarła we wrześniu 1548 a sam Tomasz został stracony w marcu 1549^[17].

Książę Somerset popadł w niełaskę, utracił wpływy i został osadzony w Tower w 1551^[15]. Annę również uwięziono^[15]. Edward został stracony za zdradę 22 stycznia 1552^[18]. Księżna-wdowa obawiała się, że podzieli los męża^[18]. W czerwcu 1552 zezwolono, aby w Tower odwiedziła ją matka^[18].

Anna odzyskała wolność po objęciu władzy przez Marię I^[15]. Trzy córki Anny i Edwarda zostały damami dworu nowej królowej^[18]. Anna, mimo iż w latach 40. XVI wieku obracała się w kręgach reformatorskich, praktykowała katolicyzm zgodnie z oczekiwaniem nowej władczyni^[18]. Tuż przed śmiercią w 1558 Maria podarowała jej dożywotnio pałac Hanworth w Middlesex^[18].

W 1558 Anna zawarła związek małżeński z Francisem Newdigatem, który był zarządcą finansowym jej pierwszego męża^[10]. Małżonek Anny był niższy urodzeniem, ale po ślubie jego kariera się rozwinęła^[10].

W 1561 najstarszy syn Anny Edward został uwięziony w Tower przez królową Elżbietę I, gdyż bez jej zgody poślubił jej potencjalną następczynię Katarzynę Grey^[10]. Katarzyna była wnuczką Marii Tudor, młodszej siostry Henryka VIII i na mocy Aktu Sukcesji z 1544 miała dziedziczyć tron w razie bezpotomnej śmierci Edwarda VI, Marii I i Elżbiety I (jej starsza siostra Joanna została stracona w 1554 z rozkazu Marii I)^[19][10]. Anna poinformowała doradcę królowej Williama Cecila, że nie miała wiedzy o tym małżeństwie i stanowiło ono samodzielne działanie jej syna^[10]. W 1563 królowa uwolniła Edwarda, który wrócił do matki wraz z dwoma synami, których w Tower urodziła jego żona^[20]. Elżbieta I oficjalnie powierzyła Annie opiekę nad wnukami, którzy w przyszłości mogli stać się pretendentami do tronu Anglii^[20].

W 1582 Anna owdowiała ponownie^[2]. W 1586 spisała testament, w którym nie wymieniła swojej córki Anne^[2]. Pozostawiła po sobie duży majątek^[2]. Zmarła 16 kwietnia 1587 mając około 77 lat^[2]. Została pochowana w Westminster Abbey^[21]. W epitafium podkreślono jej pochodzenie, małżeństwo z Edwardem Seymourem i tytuły^[21].

• Chris Skidmore, Edward VI: The Lost King of England, Weidenfeld & Nicolson, 2007