5-HTTLPR
5-HTTLPR (ang. serotonin-transporter-linked polymorphic region) – obszar polimorficzny zlokalizowany w obrębie promotora genu SLC6A4 kodującego transporter serotoniny. Polimorfizm tego obszaru może być powiązany z predyspozycją do reakcji depresyjnych na "stresujące" wydarzenia życiowe. Zasugerowano, że osoby z genotypem s/s i l/s ("s" – ang. short, krótki; "l" ang. long, długi) charakteryzują się większą częstością wystąpienia depresji po takich zdarzeniach niż osoby z genotypem l/l. Niektóre późniejsze badania (stan na 2025 rok) zakwestionowały pogląd, że polimorfizm w tym obszarze może mieć wpływ na wystąpienie lub przebieg zaburzeń depresyjnych, nie stwierdzono też obiektywnie zależności między genotypem 5-HTTLPR a większą skłonnością do negatywnej oceny stresujących sytuacji. Zaobserwowano jednak związek z polimorfizmem 5-HTTLPR i depresją w chorobie Parkinsona oraz możliwy związek z wystąpieniem depresji poporodowej.
5-HTTLPR (ang. serotonin-transporter-linked polymorphic region) – obszar polimorficzny zlokalizowany w obrębie promotora genu SLC6A4 kodującego transporter serotoniny. Polimorfizm tego obszaru może być powiązany z predyspozycją do reakcji depresyjnych na "stresujące" wydarzenia życiowe. Zasugerowano, że osoby z genotypem s/s i l/s ("s" – ang. short, krótki; "l" ang. long, długi) charakteryzują się większą częstością wystąpienia depresji po takich zdarzeniach niż osoby z genotypem l/l[1][2].
Niektóre późniejsze badania (stan na 2025 rok) zakwestionowały pogląd, że polimorfizm w tym obszarze może mieć wpływ na wystąpienie lub przebieg zaburzeń depresyjnych, nie stwierdzono też obiektywnie zależności między genotypem 5-HTTLPR a większą skłonnością do negatywnej oceny stresujących sytuacji[3]. Zaobserwowano jednak związek z polimorfizmem 5-HTTLPR i depresją w chorobie Parkinsona[4] oraz możliwy związek z wystąpieniem depresji poporodowej[5].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Caspi A,Sudgen K, Moffitt T i wsp.. Influence of life stress on depression: moderation by a polymorphism in the 5-HTT gene.. „Science”. 301, s. 386–389, 2003. PMID: 12869766.
- ↑ Janusz Rybakowski , Stanisław Pużyński , Jacek Wciórka: Psychiatria. T. 1. Wrocław: Elsevier, Urban & Parner, 2010. ISBN 978-83-7609-102-0.
- ↑ Ragnhild Bø i in.. 5-HTTLPR does not moderate the effect of attention bias modification for depression: a randomized sham-controlled trial. „Transl Psychiatry”. 15(1), 2025.10.06. DOI: 10.1038/s41398-025-03581-3. (ang.).
- ↑ Pengfei Cheng i in.. 5-HTTLPR polymorphism and depression risk in Parkinson's disease: an updated meta-analysis. „Acta Neurol Belg”. 121 (4), s. 933-940, 08.2021. DOI: 10.1007/s13760-020-01342-1. (ang.).
- ↑ Marta Landoni i in.. Influence of 5-HTTLPR polymorphism on postpartum depressive and posttraumatic symptoms. „Psychiatr Genet”. 32(1), s. 9-14, 2022.02.01. DOI: 10.1097/YPG.0000000000000299. (ang.).
