Wright Commander

Wright Commander
Algemeen
Busbouwer	Wrightbus  Verenigd Koninkrijk
Type	Commander
Productie­jaren	2001-2003
Zitplaatsen	38 - 42
Capaciteit	Max. 80 personen
Technische specifictaties
Carrosserie	Wrightbus
Chassis	DAF/VDL Bus SB200
Motor	Cummins 6 cilinder
Emissie	Euro III
Vermogen	132 kW
Versnellings­bak	Voith
Overbrenging	Automaat 4-bak
Brandstof	Diesel
Maten
Totale lengte	11 950 mm
Totale breedte	2 500 mm
Totale hoogte	2 920 mm
Wielbasis	6 000 mm
Voor­overbouw	???mm
Achter­overbouw	???mm
Ledig gewicht	Afhankelijk van uitvoering
Max. totaalgewicht	14.440 kg
Portaal    Openbaar vervoer

De Wright Commander is een lagevloerbus met een lengte van 12 meter. Het busmodel werd in 2001 in samenwerking met Arriva plc ontwikkeld door de Britse busbouwer Wrightbus. De carrosserie werd gebouwd op een lichtgewicht SB200LF600 chassis van VDL Bus, en uitgerust met een motor van fabrikant Cummins.

Voor Arriva Nederland werden ook een aantal series van deze bussen gebouwd voor het openbaar vervoer in Friesland. De oorspronkelijk voor Engeland ontwikkelde bus werd speciaal voor Nederland aangepast. Zo werd er een in- en uitstapdeur aan de rechterkant van de bus gerealiseerd. De Engelse uitvoering had alleen een dubbele deur aan de linkerkant. Dit type is vervangen door de Wright Pulsar en Pulsar 2.

Voor de stadsdienst in Leeuwarden werd de kleinere Wright Cadet ontwikkeld. Tussen 2006 en 2008 verloor Arriva, met uitzondering van de Waddeneilanden, alle busconcessies in Friesland.

Veel Wright bussen uit de 5900-serie zijn in 2010 geëxporteerd naar Arriva's dochteronderneming TST in Portugal.^[1]. De overgebleven Wright bussen uit de 5900 worden anno 2012 niet meer ingezet.

Vervoerder	Serie	Massa leeg voertuig	In dienst	Status	Aantal	Bijzonderheden	Afbeelding
Arriva	5928-5939	8.660 kg	april 2002	Geëxporteerd	12	Ontwikkeld voor de stadsdienst Leeuwarden, met rechtsvoor een enkele rij zetels om het gangpad te verbreden voor een snellere reizigersdoorstroming. De deuren gaan naar binnen toe open. De zijruiten zijn gemonteerd in een rubberprofiel; dit geldt ook voor alle vervolgseries, behalve de serie 5971-5981.
	5941-5970	8.960 kg	juli/augustus 2002	Geëxporteerd	30	Streekuitvoering met betere zetels en voorin aan beide zijden een dubbele rij zetels. De deuren zijn zwenk-/schuifdeuren, evenals in de vervolgseries. De 5957 is omgebouwd tot infobus en is niet geëxporteerd.
	5971-5981	9.300 kg	november 2002	Geëxporteerd	11	De zogenoemde "Luxe Wrights". Oorspronkelijk bedoeld voor de sneldiensten in Zuidoost-Friesland (lijn 100 Heerenveen-Groningen, lijn 116 Drachten-Assen en lijn 126 Heerenveen-Oosterwolde), maar al snel verscheen de serie op alle lijnen binnen dit gebied. De stoelen hebben dikkere kussens en zijn voorzien van hogere rugleuningen. Een verschil met de vorige series is dat de zijruiten nu gelijmd zijn.
	5982-5999	9.200 kg	november/december 2002	Gedeeltelijk geëxporteerd / buiten dienst gesteld	18	Deze serie heeft, net als de luxe wright, extra zetels op de wielkasten voor in de bus gemonteerd, waardoor een vierzits is ontstaan.
	6200-6301	9.120 kg	2003	Uit Dienst dec. 2015 veel via Womy geëxporteerd, 6200 en 6261 zijn als museumbus bewaard.	102	Oorspronkelijk inzetgebied: 6200-6289: Drechtsteden, Alblasserwaard, Vijfheerenlanden. 6290-6301: Groningen-Drenthe In 2007 ging Arriva ook de stadsdienst van Dordrecht rijden. Hierdoor verhuisde de serie 6290-6301 naar het DAV-gebied. Al snel bleek dat het interieur van deze bussen niet geschikt was voor een stadsdienst en werd besloten om deze serie te verbouwen. Ook de 6212, 6228, 6261, 6284, 6285 en 6287 werden aangepast. Het plateau achter de voorste wielkasten werd in deze bussen versmald en er werden diverse zitplaatsen verwijderd zodat er een ruimer gangpad ontstond en een tweede stabalkon. Alle stadsbussen (behalve de 6300 en 6301) verhuisden in september 2011 naar de stadsdienst Lelystad. De 6296 en 6297 kregen de speciale huisstijl van Lelystad. In september 2012 werden deze bussen vervangen door de Irisbus Crossway serie 6451-6464. In juni 2012 zijn de 6201, 6202, 6205, 6209, 6216, 6219, 6221, 6222, 6224, 6225, 6230, 6233, 6240, 6242, 6243, 6246, 6247, 6248, 6249, 6250, 6253, 6254, 6257, 6259, 6263, 6265, 6266, 6269, 6270, 6273, 6274, 6276, 6277, 6278, 6280, 6283, 6289 uit het DAV-gebied vervangen door Berkhof Ambassadors en Scania Omnlinks die eerder in de concessie Waterland reden. de 6265 rijdt tegenwoordig op de stadsdienst Dordrecht. Alle voormalige stadsbussen en in juni 2012 vervangen bussen worden sinds 9 december 2012 tot april 2013 ingezet in de concessie Noord- en Zuidwest-Friesland. Deze bussen zijn door VDL Bus Heerenveen opgeknapt.
E&R opleidingen	BN-RP-23	9.120 kg	????	Buiten dienst	1	ex-Arriva 6207
	BN-PN-35		????	Buiten dienst	1	ex-Arriva 6235
Hatro Tours	BN-RD-41	9.120 kg	????	Buiten dienst	1	ex-Arriva 6213
	BN-RD-50		????	Buiten dienst	1	ex-Arriva 6217
	BN-TR-66		????	Buiten dienst	1	ex-Arriva 6267
	BN-TR-69		????	Buiten dienst	1	ex-Arriva 6290
MM Travel	BN-HS-77	9.200 kg	????	Buiten dienst	1	ex-Arriva 5993
South West Tours	40-41	9.200 kg	????	Buiten dienst	2	ex-Arriva 5988, 5989
	43 - 45	9.200 kg	????	Buiten dienst	3	ex-Arriva 5991, 5995, 5999
Snelle Vliet	203	9.120 kg	????	Buiten dienst	1	Ex-Arriva 6217

De luxe Wrights en enkele bussen uit de serie 5941-5970 kregen tijdens de inbouwing van het OV-chipkaartsysteem in 2006, aan de rechterzijkant een extra display (type postkantoorteller) ingebouwd, waarop het lijnnummer te zien is. Aanvankelijk bevatte deze serie ook nog een bagagerek aan de rechterkant, maar dit is later verwijderd. Dit geldt ook voor diverse bussen in de vervolgseries. Het bagagerek werd als hinderlijk ervaren t.o.v. de extra zitplaatsen boven de wielkasten. In de serie voorafgaand aan de luxe Wrightbussen (waarbij deze extra zitplaatsen er niet zijn) blijven de bagagerekken wel zitten.

Zie de categorie Wright Commander van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.