Wirdumerdijk
De Wirdumerdijk is een winkelstraat in de binnenstad van Leeuwarden in de Nederlandse provincie Friesland. De straat begint bij de Sint Jacobsstraat. Hier ligt de Tontjepijp tussen de Nieuwestad en het Naauw. De straat loopt 300 meter in zuidelijke richting naar de Wirdumerpoortsbrug aan het Zuiderplein. Aan de oostzijde van de Wirdumerdijk lopen de Peperstraat, Ayttasteeg, Nauwesteeg en Reigerstraat naar de Weaze. Aan de westzijde bevinden zich de winkelstraat Ruiterskwartier en de straat Zaailand richting de parkeergarage bij het Wilhelminaplein. De Wirdumerdijk maakt ook deel uit van de route van het Jabikspaad.
| Wirdumerdijk | ||
|---|---|---|
| ||
Wirdumerdijk (2018)
| ||
| Locatie | ||
| Land |  Nederland
| |
| Plaats | Leeuwarden | |
| Wijk/buurt | Binnenstad | |
| Coördinaten | 53° 12′ NB, 5° 48′ OL | |
| Begin | Sint Jacobsstraat | |
| Eind | Wirdumerpoortsbrug bij Zuiderplein | |
| Lengte | 300 m | |
| Postcode(s) | 8911CB - 8911CE | |
| Tijdlijn | ||
| Naam sinds | 16e eeuw | |
| Bestrating en bebouwing | ||
| Bebouwing | Winkels | |
| Opvallende gebouwen | Doopsgezinde kerk, Beursgebouw | |
| Detailkaart | ||
  | ||
De Wirdumerdijk is een winkelstraat in de binnenstad van Leeuwarden in de Nederlandse provincie Friesland.
De straat begint bij de Sint Jacobsstraat. Hier ligt de Tontjepijp tussen de Nieuwestad en het Naauw. De straat loopt 300 meter in zuidelijke richting naar de Wirdumerpoortsbrug aan het Zuiderplein. Aan de oostzijde van de Wirdumerdijk lopen de Peperstraat, Ayttasteeg, Nauwesteeg en Reigerstraat naar de Weaze. Aan de westzijde bevinden zich de winkelstraat Ruiterskwartier en de straat Zaailand richting de parkeergarage bij het Wilhelminaplein. De Wirdumerdijk maakt ook deel uit van de route van het Jabikspaad.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]De Wirdumerdijk was de oostelijke dijk van de vroegere Middelzee. Het was de invalsweg naar het stadscentrum vanuit de richting Wirdum.[1] In de 19e eeuw kregen de woonhuizen een winkelpui. De Doopsgezinde kerk (Wirdumerdijk 18) werd in 1760 gebouwd.
Sociëteit Amicitia werd in 1841 gebouwd naar ontwerp van architect Thomas Adrianus Romein. In 1902 werd het verbouwd tot hotel. Het hotel (Wirdumerdijk 49) werd ook gebruikt door de organisatie van de Elfstedentocht. Schrijver Havank, geboren op Wirdumerdijk 39, overleed in 1964 in een hotelkamer van Amictia. Het hotel op de hoek van de Nieuweweg werd in 1968 gesloopt om in 1970 plaats te maken kwam voor een kantorengebouw. Het werd in 2010 verbouwd tot appartementengebouw. Ook kunstenares Jeanne Bieruma Oosting werd geboren aan de Wirdumerdijk.[2][3]
In het Beursgebouw (Wirdumerdijk 34) op de hoek van het Zaailand is sinds 2019 Campus Fryslân gevestigd. Wirdumerdijk 13 was vroeger een pand van de Rotterdamsche Bank.
-
Shared space Wirdumerdijk/Zaailand -
Een gedenkplaat van Havank gemaakt door kunstenaar Ben van der Geest -
Sociëteit Amicitia
Monumenten
[bewerken | brontekst bewerken]De Wirdumerdijk ligt binnen het Rijksbeschermd gezicht Leeuwarden. De straat telt vijf bouwwerken die zijn aangewezen als rijksmonument (RM). Daarnaast telt de straat tien gemeentelijke monumenten (GM).
| Adres | Beschrijving | Monument | Afbeelding |
|---|---|---|---|
| Wirdumerdijk 1 | Pand onder zadeldak tegen trapgevel | RM 24477 | 
|
| Wirdumerdijk 6 | Winkelhuis | GM 0080/184 | 
|
| Wirdumerdijk 8-10 | Winkel P&C. In 1898 verhuisde P&C naar het door architect J.D. Bruns verbouwd pand. In 1920 werd het pand gesloopt en kwam er een nieuw warenhuis naar ontwerp van architect E.A.M. Wölcken. Nadien hebben er verbouwingen plaatsgehad, waarbij de oorspronkelijke winkelpui verloren is gegaan. | GM 0080/185 | 
|
| Wirdumerdijk 9 | Herenhuis | GM 0080/181 | 
|
| Wirdumerdijk 18 | Doopsgezinde kerk | RM 24478 | 
|
| Wirdumerdijk 21-21bv | Winkelhuis met bovenwoning omstreek 1885 gebouwd, mogelijk naar ontwerp van architect J.D. Bruns. De winkelpui werd vernieuwd. In 2007 kwamen er twee appartementen in plaats van de oorspronkelijke bovenwoning. | GM 0080/383 | 
|
| Wirdumerdijk 22 | Winkelhuis uit 17e eeuw. Het is in de 18e eeuw verbouwd en heeft een kroonlijst in Lodewijk XV- of rococostijl | GM 0080/210 | 
|
| Wirdumerdijk 23 | Winkelhuis | GM 0080/182 | 
|
| Wirdumerdijk 29 | Winkel met bovenwoning | GM 0080/183 | 
|
| Wirdumerdijk 30a-32 | Pand op de hoek van Wirdumerdijk en het Ruiterskwartier (17e eeuw). Het pand werd in de 19e eeuw verbouwd en kreeg in 1911 een overhoekse wineklpui. | GM 0080/357 | 
|
| Wirdumerdijk 31 | Winkelpand met bovenwoning | RM 516482 | 
|
| Wirdumerdijk 34 | Beursgebouw | RM 24479 | .jpg)
|
| Wirdumerdijk 35 | Winkel met bovenwoning | GM 0080/129 | 
|
| Wirdumerdijk 37 | De winkel met bovenwoning werd gerealiseerd in 1905 voor bakker P. Dijkstra naar een ontwerp van architect Zijtse Siewert Feddema. Het pand heeft de stilistische kenmerken van Art Nouveau. Architect A.J. Feddema maakte in 1943 het ontwerp voor een nieuwe winkelpui. | GM 0080/130 | 
|
| Wirdumerdijk/ Wirdumerpoortsdwinger | Mercuriusfontein | RM 516446 | 
|
- ↑ W. Dolk, Leeuwarder straatnamen (1997). Oudere straatnamen in de binnenstad (pdf) via Historisch Centrum Leeuwarden.
- ↑ Jeanne Bieruma Oosting. Van Friese freule tot vrijgevochten kunstenares. Friesch Dagblad (25 augustus 2021) – via De krant van toen.
- ↑ Victorie voor fietser en voetganger in centrumstraten. Oude tijden keren terug. Leeuwarder Courant (2 april 1983) – via De krant van toen.
· 
· 
