Spaceframe

Een spaceframe is een op een vakwerk lijkende ruimtelijke constructie, doorgaans uit staal, die een grote vrije overspanning mogelijk maakt. De eenvoudigste vorm van een spaceframe is een horizontale vlakke plaat van aan elkaar bevestigde vierkante piramides gemaakt uit buizen van aluminium of staal. Een sterkere vorm kan gemaakt worden van aan elkaar geschakelde regelmatige viervlakken. Door de riblengte en veelvlakken te variëren kunnen ook gebogen constructies worden gemaakt. Spaceframes zijn onafhankelijk van elkaar door Alexander Graham Bell in 1900 en door Richard Buckminster Fuller in de jaren 50 ontwikkeld. Bells belangstelling ging vooral uit naar toepassingen in de scheep- en luchtvaart, maar er zijn maar van zijn ontwerpen inderdaad gemaakt.


Een spaceframe is een op een vakwerk lijkende ruimtelijke constructie, doorgaans uit staal, die een grote vrije overspanning mogelijk maakt.
De eenvoudigste vorm van een spaceframe is een horizontale vlakke plaat van aan elkaar bevestigde vierkante piramides gemaakt uit buizen van aluminium of staal. Een sterkere vorm kan gemaakt worden van aan elkaar geschakelde regelmatige viervlakken. Door de riblengte en veelvlakken te variëren kunnen ook gebogen constructies worden gemaakt.
Spaceframes zijn onafhankelijk van elkaar door Alexander Graham Bell in 1900 en door Richard Buckminster Fuller in de jaren 50 ontwikkeld. Bells belangstelling ging vooral uit naar toepassingen in de scheep- en luchtvaart, maar er zijn maar van zijn ontwerpen inderdaad gemaakt.
Voertuigen
[bewerken | brontekst bewerken]Spaceframes worden ook gebruikt in de auto- en motortechniek waarbij het frame niet uit een monocoque bestaat, dus niet alleen maar zelfdragend staalplaat is, maar uit stalen buizen die zijn gelast. In een spaceframe of buisframechassis worden de wielophanging, motor en carrosserie hieraan bevestigd. De carrosserie draagt weinig aan de stevigheid van het voertuig toe, in tegenstelling tot een monocoque constructie.
De Engelse fabrikant TVR was sinds 1950 bekend om hun ontwerp van buisframechassis. Andere fabrikanten zijn Audi A8, Lotus (Seven), Ferrari (360), Lamborghini (Gallardo) en Mercedes-Benz (SLS AMG). Spaceframes zijn ook gebruikt voor fietsen, zoals die Alex Moulton heeft gemaakt. In motorfietsen wordt het toegepast door onder andere Bimota, Krauser en Ducati.
Voorbeelden
[bewerken | brontekst bewerken]-
Computertekening van een spaceframeknoop
-
Air Shard in het Imperial War Museum North.
-
Onregelmatige spaceframe van de Water cube in Peking