Prototheca

Prototheca
Prototheca wickerhamii, gramkleuring
Taxonomische indeling
Domein: Eukaryota (Eukaryoten) Rijk: Plantae (Planten) Stam: Chlorophyta (Groenwieren) Klasse: Trebouxiophyceae Orde: Chlorellales Familie: Chlorellaceae
Geslacht
Prototheca Krüger, 1894[1]
Afbeeldingen op Wikimedia Commons
Prototheca op Wikispecies
Portaal    Biologie

Prototheca is een geslacht van eencellige algen in de familie Chlorellaceae. Deze algen behoren tot de groenwieren maar ze zijn hun chloroplasten in de loop van de evolutie kwijtgeraakt. Ze hebben dus geen vermogen tot fotosynthese en voeden zich volledig heterotroof; sommige soorten hebben een parasitaire levenswijze ontwikkeld.

Prototheca bestaat uit microscopisch kleine, ronde tot ovale cellen (5–40 µm) die soms min of meer bijeen liggen in losse kolonies. De celwand is glad. Het meest typerende kenmerk is het volledige verlies van fotosynthese: Prototheca bezit geen chlorofyl en is daardoor obligaat heterotroof. Het geslacht komt wijdverspreid voor in zowel gematigde als tropische milieus, met name in vochtige omgevingen zoals bodem, stilstaand water en dierlijke habitats. Prototheca is verwant aan het geslacht Chlorella en mogelijk uit deze groep geëvolueerd.

De voortplanting verloopt asexueel via endosporulatie: binnen één moedercel ontstaan meerdere dochtercellen (endosporen), die na vrijlating zelfstandig verder groeien. Dit voortplantingsmechanisme lijkt oppervlakkig op dat van sommige schimmels, wat in het verleden heeft bijgedragen aan taxonomische verwarring.^[2]

Sommige soorten, met name Prototheca wickerhamii en Prototheca bovis, kunnen opportunistisch pathogeen zijn.^[3] Ze veroorzaken protothecose bij mens en dier, een zeldzame maar hardnekkige infectie die vooral voorkomt bij immuungecompromitteerde gastheren of bij runderen (mastitis). Ze vormen daarmee de enige bekende algen die infecties bij gewervelde dieren kunnen veroorzaken.