Null-cel

Null-cellen zijn een subgroep van grote circulerende witte bloedcellen, die lijken op T- of B-cellen, maar bezitten geen oppervlaktereceptoren,^[1] vandaar de naam null (nul). Omdat de term null-cel niet algemeen gebruikt wordt, worden ze vaak NK-killercellen of killercellen genoemd.

Null-cellen vertegenwoordigen een klein percentage van de lymfocyten in een organisme. Ze zijn zeer adaptief in de aanwezigheid van pathogenen zoals virussen en vallen virusgeïnfecteerde of kankercellen aan op een manier die niet wordt beperkt door ontstekingsremmende medicijnen.

Hoewel er geen bekende hypofysehormonen in hun cytoplasma voorkomen, bevatten ze wel secretoire granules die verschillende eigenschappen kunnen hebben, zoals hormoonfragmenten, sulfaten of biologisch inactieve stoffen.

Binnen de oncologie dragen bepaalde pathologische null-cellen bij aan de ontwikkeling van kanker, zoals null-celadenomen in de hypofyse. Deze adenomen groeien vaak langzaam en scheiden hormonen af volgens patronen die nog niet goed begrepen zijn, wat mogelijk kan leiden tot necrose van het omliggende hersenweefsel en daardoor tot aantasting van neurologische functies.^[2] De ontdekking van null-cellen in de goedaardige adenohypofyse suggereert dat dergelijke adenomen zich mogelijk ontwikkelen uit reeds bestaande goedaardige null-cellen, wat licht werpt op de oorsprong van de tumoren en mogelijke interventies.^[3]

Wat virale infecties betreft, kan de interactie tussen virussen en het immuunsysteem leiden tot het ontstaan van null-cellen met een verminderde functionaliteit. Zo is bijvoorbeeld aangetoond dat het cytomegalovirus (CMV) T-cellen ertoe aanzet om te stoppen met het tot expressie brengen van CD28 en andere cruciale oppervlaktemoleculen. Deze verandering zet deze T-cellen in feite om in een vorm van een null-cel, die de extra eigenschappen van NK-cellen mist en daardoor niet bijdraagt aan de immuunrespons, wat kan leiden tot immuundeficiëntie.^[4]