Mouterij
Een mouterij of moutfabriek is een fabriek waar mout wordt gemaakt van graankorrels, vooral gerst. De korrels worden in water geweekt zodat ze ontkiemen, waarna ze geëest (gedroogd) worden. Dit proces heet mouten en het product wordt gebruikt voor bier, whisky en een aantal voedingsmiddelen. Gedurende de twintigste eeuw zijn steeds meer mouterijen verdwenen en wordt mout op industriële wijze geproduceerd door gespecialiseerde bedrijven, hoewel een aantal grote of ambachtelijke brouwerijen nog steeds over een eigen mouterij beschikt. Er zijn verschillende soorten mouterijen. Vloermouterij: De oudste methode, waarbij het graan op een vloer ontkiemt. Afhankelijk van de wensen van de afnemer kan de laag van twintig centimeter tot een meter dik zijn, wordt hij meer of minder gekeerd en kiemt hij langer of korter. Voor het keren werden moutscheppen gebruikt, maar tegenwoordig gebeurt dit mechanisch, bijvoorbeeld door middel van vijzelschroeven. Kastenmouterij: Het graan ontkiemt in een geventileerde kast en wordt mechanisch gekeerd. Trommelmouterij: Het ontkiemen vindt plaats in een langzaam ronddraaiende trommel, waardoor het gekeerd wordt. In de trommel zitten kleine gaatjes voor de ventilatie. Torenmouterij: Dit is een grootschalige mouterij, waar de mout op de bovenste etage kiemt. Kieming en droging profiteren van de warme lucht die opstijgt in de toren. In een halfcontinu en volautomatisch proces dalen de bakken met mout tijdens het drogen in enkele dagen af om beneden geoogst te worden. Door het verticale proces is er weinig grondoppervlak nodig.
Voor het treinstation in Brussel, zie Station Mouterij
Een mouterij of moutfabriek is een fabriek waar mout wordt gemaakt van graankorrels, vooral gerst. De korrels worden in water geweekt zodat ze ontkiemen, waarna ze geëest (gedroogd) worden. Dit proces heet mouten en het product wordt gebruikt voor bier, whisky en een aantal voedingsmiddelen. Gedurende de twintigste eeuw zijn steeds meer mouterijen verdwenen en wordt mout op industriële wijze geproduceerd door gespecialiseerde bedrijven, hoewel een aantal grote of ambachtelijke brouwerijen nog steeds over een eigen mouterij beschikt.
Er zijn verschillende soorten mouterijen.
- Vloermouterij: De oudste methode, waarbij het graan op een vloer ontkiemt. Afhankelijk van de wensen van de afnemer kan de laag van twintig centimeter tot een meter dik zijn, wordt hij meer of minder gekeerd en kiemt hij langer of korter. Voor het keren werden moutscheppen gebruikt, maar tegenwoordig gebeurt dit mechanisch, bijvoorbeeld door middel van vijzelschroeven.
- Kastenmouterij: Het graan ontkiemt in een geventileerde kast en wordt mechanisch gekeerd.
- Trommelmouterij: Het ontkiemen vindt plaats in een langzaam ronddraaiende trommel, waardoor het gekeerd wordt. In de trommel zitten kleine gaatjes voor de ventilatie.
- Torenmouterij: Dit is een grootschalige mouterij, waar de mout op de bovenste etage kiemt. Kieming en droging profiteren van de warme lucht die opstijgt in de toren. In een halfcontinu en volautomatisch proces dalen de bakken met mout tijdens het drogen in enkele dagen af om beneden geoogst te worden. Door het verticale proces is er weinig grondoppervlak nodig.[1]
België
[bewerken | brontekst bewerken]De volgende mouterijen zijn anno 2019 actief in België:
- Boortmalt N.V., Antwerpen, Herent
- Mouterij Dingemans, Stabroek
- Malterie du Château (Castle Malting), Beloeil
- Mouterij Albert in Ruisbroek (onderdeel van Heineken)[2]
- Mouterij Claus Frères, Sinaai.
Nederland
[bewerken | brontekst bewerken]De volgende mouterijen zijn anno 2019 actief in Nederland:
- Boortmalt, Swalmen (voorheen Cargill)
- The Swaen B.V. in Kloosterzande[3]
- Holland Malt B.V., eigendom van Royal Swinkels, met mouterijen in de Eemshaven en Lieshout
- Vloermouterij Masterveld te Ratum (Winterswijk)[4]
Niet actief, maar behouden als rijksmonument:
Literatuur
- BECUWE F., Tel orge, tel malt. Klein- en grootmouterijen in Vlaanderen (1850-1950), Brussel-Gent, 2016, Agentschap Roerend Erfgoed – Uitgevers Mens en Cultuur: 374 pp.
Bronnen
Verwijzingen
- ↑ (en) "Beer - Germination, Brewing, Hops | Britannica", Encyclopedia Britannica. Gearchiveerd op 12 september 2025. Geraadpleegd op 30 december 2025.
- ↑ (en) Mouterij Albert NV - Company Profile and News. Bloomberg.com. Geraadpleegd op 8 september 2022.
- ↑ Bob Maes, Kleine brouwers zweren bij mouterij uit Kloosterzande. PZC. Gearchiveerd op 8 september 2022. Geraadpleegd op 8 september 2022.
- ↑ Natuurbeheer en Voedselkwaliteit Ministerie van Landbouw, Van melkveehouderij naar “mout met een missie” - Initiatief en inspiratie - Groeien naar Morgen. www.groeiennaarmorgen.nl (3 maart 2020). Geraadpleegd op 8 september 2022.