Donato Bramante
Donato Bramante (Fermignano (bij Urbino), 1444 – Rome, 11 april 1514) was een Italiaanse architect en kunstschilder, die tijdens de Italiaanse renaissance werkte in Florence en Rome. Zijn beroemdste ontwerp is een eerste bouwplan voor de Sint-Pietersbasiliek in Rome. Bramante wordt, samen met bijvoorbeeld Alberti en Michelangelo, gezien als een van de grootmeesters van de zuivere verhoudingen en de gulden snede tijdens de renaissance.
Donato Bramante (Fermignano (bij Urbino), 1444 – Rome, 11 april 1514)[1] was een Italiaanse architect en kunstschilder, die tijdens de Italiaanse renaissance werkte in Florence en Rome. Zijn beroemdste ontwerp is een eerste bouwplan voor de Sint-Pietersbasiliek in Rome. Bramante wordt, samen met bijvoorbeeld Alberti en Michelangelo, gezien als een van de grootmeesters van de zuivere verhoudingen en de gulden snede tijdens de renaissance.
Biografie
[bewerken | brontekst bewerken]Bramante werd geboren in een dorp bij Urbino. Hij bestudeerde de schilderkunst bij Mantegna en Piero della Francesca, die vooral geïnteresseerd waren in het schilderen met perspectief. Rond 1474 verhuisde Bramante naar Milaan, waar hij een aantal gebouwen in klassieke stijl ontwierp. De hertog van Milaan, Ludovico Sforza, maakte hem tot hofarchitect. Bramante restaureerde onder andere het koor van de Santa Maria presso San Satiro en ontwierp de Santa Maria delle Grazie uit 1492. Toen hertog Sforza in 1499 werd verdreven door de Fransen, vertrok Bramante naar Rome. Daar ontving hij belangrijke opdrachten van kardinaal Della Rovere, oftewel Paus Julius II. Voor hem bouwde Bramante de perfect puntsymmetrische cirkelvormige Tempietto. Veel latere architecten gebruikten dit in die tijd unieke bouwwerk als inspiratie.
In 1503 gaf Julius II Bramante de leiding over een veel groter project: de bouw van de nieuwe Sint-Pietersbasiliek. Hij ontwierp een kerk met de grondvorm van een Grieks kruis, een symbool dat in die tijd werd gezien als perfectie. Zijn plannen werden echter omgegooid na zijn dood, hoewel Michelangelo ze grotendeels in ere herstelde. Door de planning van de Sint-Pieter had Bramante weinig tijd of aandacht voor andere opdrachten. Toen hij in 1514 stierf was de bouw van de kerk nog maar amper begonnen.
Werken (selectie)
[bewerken | brontekst bewerken]Architectuur
[bewerken | brontekst bewerken]
Zie ook de Categorie:Bouwwerk van Donato Bramante- ca. 1482-1486: Santa Maria presso San Satiro, Milaan
- ca. 1488-1492: Dom van Pavia (koepel en crypte), Pavia
- 1488-1510: Kathedraal van Milaan (centrale koepel, ontwerp 1488, bouw 1500-1510), Milaan
- 1489-1513: Paleis van de Kanselarij, Rome
- 1492-1494: Castello Sforzesco, Vigevano
- 1492-1497: Basiliek van Sint-Ambrosius (pastorie en twee kloostergangen), Milaan
- 1492–1498: Santa Maria delle Grazie, Milaan
- 1500-1504: Santa Maria della Pace (kloostergang "Chiostro del Bramante"), Rome
- 1502: Tempietto van San Pietro in Montorio, Rome
- 1503-1513: Sint-Pietersbasiliek (bouwstart 1506), Rome
- 1504-1513: Basiliek van San Magno, Legnano
- 1504-1514: Cortile del Belvedere (voltooid door Pirro Ligorio 1562-65), Vaticaanstad
- 1505: Scala di Bramante (spiraalvormige trap in de Vaticaanse Musea), Vaticaanstad
- ca. 1507: Basiliek van het Heilige Huis, Loreto
- 1508-1514: Forte Michelangelo (postuum voltooid in 1535), Civitavecchia
- 1509: San Giovanni in Oleo (kapel naast de basiliek van San Giovanni a Porta Latina), Rome
- ca. 1510: Palazzo Caprini (ook wel Casa di Raffaello, Rafaël kocht het huis in 1517, daarna onherkenbaar verbouwd), Rome
- 1512-1514: Logge di Raffaello (Vaticaanse loggia's in het Apostolisch Paleis, gedecoreerd door Rafaël), Vaticaanstad
Schilderkunst
[bewerken | brontekst bewerken]- 1490-1499: Christus vastgebonden aan de zuil, Milaan
Externe link
[bewerken | brontekst bewerken]