Destination Moon
Destination Moon is een Amerikaanse indie sciencefictionfilm uit 1950 onder regie van Irving Pichel met in de hoofdrollen John Archer, Warner Anderson, Tom Powers en Dick Wesson. Het scenario is losjes gebaseerd op de roman "Rocket Ship Galileo" uit 1947 van Robert A. Heinlein. Destijds werd de film uitgebracht onder de titel De hemelbestormers in Nederland en Op reis naar de maan in Vlaanderen.
| ||||
|---|---|---|---|---|
| ||||
| Regie | Irving Pichel | |||
| Producent | George Pal | |||
| Scenario |
| |||
| Gebaseerd op | Rocket Ship Galileo (roman) van Robert A. Heinlein | |||
| Hoofdrollen | ||||
| Muziek | Leith Stevens | |||
| Montage | Duke Goldstone | |||
| Cinematografie | Lionel Lindon | |||
| Productiebedrijf | George Pal Productions | |||
| Distributie | Eagle-Lion Classics | |||
| Première | 27 juni 1950 | |||
| Genre | Sciencefiction | |||
| Speelduur | 91 minuten | |||
| Taal | Engels | |||
| Land van herkomst |  Verenigde Staten
| |||
| Gewonnen prijzen | Academy Award for Best Special Effects (29 maart 1951)
| |||
| (en) IMDb-profiel | ||||
| MovieMeter-profiel | ||||
| (mul) TMDb-profiel | ||||
| (en) AllMovie-profiel | ||||
| ||||
Destination Moon is een Amerikaanse indie sciencefictionfilm uit 1950 onder regie van Irving Pichel met in de hoofdrollen John Archer, Warner Anderson, Tom Powers en Dick Wesson.[1] Het scenario is losjes gebaseerd op de roman "Rocket Ship Galileo" uit 1947 van Robert A. Heinlein.[2] Destijds werd de film uitgebracht onder de titel De hemelbestormers in Nederland en Op reis naar de maan in Vlaanderen.[3][4]
Verhaal
[bewerken | brontekst bewerken]Na het mislukken van hun laatste rakettest wordt de overheidsfinanciering voor het project van generaal Thayer en raketgeleerde Dr. Charles Cargraves stopgezet. Dr. Cargraves, die vier jaar aan het project heeft gewerkt, wil echter doorgaan. Thayer vermoedt sabotage en stelt dat een volgende raket, aangedreven door atoomenergie, de maan zou kunnen bereiken. Hij overtuigt vliegtuigfabrikant Jim Barnes en een groep industriëlen om samen te werken. Tijdens een bijeenkomst toont Jim zelfs een Woody Woodpecker-tekenfilm om ruimtevaart begrijpelijk te maken. De groep raakt overtuigd, mede omdat Thayer waarschuwt dat een buitenlandse macht de maan als militaire basis zou kunnen gebruiken.
Wanneer het ruimteschip Luna klaar is, weigert de overheid toestemming voor een test wegens mogelijke radioactieve neerslag. Door groeiende publieke tegenstand besluiten Jim en zijn team toch te lanceren. Op het laatste moment moet radiotechnicus Joe Sweeney een ziek bemanningslid vervangen. Samen met Thayer, Jim en Charles vertrekt hij naar de ruimte. In een baan om de aarde ervaren ze gewichtloosheid en voeren ze reparaties uit buiten het schip. Daarbij raakt Charles los van het schip, maar Jim weet hem te redden. Uiteindelijk bereiken ze de maan en slagen ze erin te landen, waarna Charles en Jim deze symbolisch opeisen voor de Verenigde Staten.
Tijdens wetenschappelijke experimenten blijkt dat de landing te veel energie heeft gekost, waardoor terugkeer onzeker is. Op advies van de vluchtleiding werpt de bemanning zoveel mogelijk gewicht af. Wanneer er nog meer moet verdwijnen, lijkt het erop dat een bemanningslid moet achterblijven, maar uiteindelijk vinden ze een andere oplossing door extra uitrusting op te offeren. De raket kan daardoor alsnog opstijgen, waarna de vier mannen opgelucht aan hun terugreis naar de aarde beginnen.
Rolverdeling
[bewerken | brontekst bewerken]| Acteur | Personage | Opmerkingen |
|---|---|---|
| John Archer | Jim Barnes | |
| Warner Anderson | Dr. Charles Cargraves | |
| Tom Powers | Generaal Thayer | |
| Dick Wesson | Joe Sweeney | |
| Erin O'Brien-Moore | Emily Cargraves | |
| Mel Blanc | Woody Woodpecker-lach | archiefopname (onvermeld) |
| Steve Carruthers | Zakenman op een vergadering | (onvermeld) |
| Franklyn Farnum | Fabrieksarbeider | (onvermeld) |
| Jack Gargan | Zakenman op een vergadering | (onvermeld) |
| Everett Glass | Mr. La Porte | (onvermeld) |
| Kenner G. Kemp | Zakenman op een vergadering | (onvermeld) |
| Knox Manning | Knox Manning | (onvermeld) |
| Mike Miller | Figurant | (onvermeld) |
| Irving Pichel | Off-screen verteller van een Woody Woodpecker-tekenfilm | (onvermeld) |
| Cosmo Sardo | Zakenman op een vergadering | (onvermeld) |
| Grace Stafford | Woody Woodpecker | stem (onvermeld) |
| Bert Stevens | Zakenman op een vergadering | (onvermeld) |
| Ted Warde | Brown | (onvermeld) |
Productie
[bewerken | brontekst bewerken]Vóór Destination Moon waren er maar weinig serieuze sciencefictionfilms. De meer op de jeugd gerichte Flash Gordon- en Buck Rogers-verhalen uit de jaren 1930 werden echter wel als sciencefictionstrips in kranten gepubliceerd en bewerkt tot radio- en filmserials van Universal Pictures.[5]
De publiciteitsafdeling van Eagle-Lion zag de promotionele mogelijkheden van een film over een raketexpeditie naar de maan. Ze promootten de film intensief in zowel algemene familietijdschriften als in veel sciencefictiontijdschriften, waarbij ze de nadruk legden op de Technicolor-beelden en de deskundige adviseurs. Destination Moon stond voortdurend in de schijnwerpers van de populaire pers van die tijd, waaronder het toonaangevende tijdschrift Life.[6] Tegen de tijd dat de film in de bioscopen werd vertoond, leek het succes ervan een uitgemaakte zaak.
Scenarioschrijvers James O'Hanlon en Rip Van Ronkel werden bijgestaan door sciencefictionauteur Robert A. Heinlein, die tevens als technisch adviseur van de film fungeerde. Verder werd er beroep gedaan op natuurkundigen en ingenieurs om de film zo realistisch mogelijk te maken, waardoor de film behoorlijk profetisch was ten opzichte van de daadwerkelijke maanlanding in 1969.[2]
Het ontwerp van de eentrapsraket Luna was aanvankelijk gebaseerd op de Duitse V-2 raket, met toegevoegde zijvleugels en grote landingspoten. Het ontwerp werd later aangepast tot een slankere raket zonder de twee bovenste vleugels en met de vier staartvinnen vergroot om als landingspoten te dienen.[7]
Producent George Pal en Walter Lantz, de bedenker van het tekenfilmfiguurtje Woody Woodpecker, waren goede vrienden. Walter Lantz Productions maakte een tekenfilm met Woody (ingesproken door Grace Stafford), waarin de wetenschappelijke principes achter ruimtevaart en hoe een reis naar de maan mogelijk zou zijn, worden uitgelegd.[2] In de film werd de tekenfilm vertoond aan een groep Amerikaanse industriëlen om hen te overtuigen om zo'n gewaagde onderneming te financieren.
Release en ontvangst
[bewerken | brontekst bewerken]Ondanks een budget van ongeveer 500.000 dollar en een grote nationale publiciteitscampagne, werd Destination Moon uiteindelijk de "tweede" ruimtefilm van het naoorlogse tijdperk. De release van de film liep vertraging op, en ondertussen draaide Lippert Pictures snel de lowbudgetfilm Rocketship X-M. Deze film, over het eerste ruimteschip dat op Mars landde, ging 25 dagen eerder in première dan Destination Moon.[8] Niettemin is Destination Moon een belangrijke mijlpaal omwille van zijn twee jaar productietijd, het forse budget, het gebruik van Technicolor, de aanzienlijke invloed ervan op de filmindustrie en het technische advies van belangrijke wetenschappers en ingenieurs tijdens de productie. Rocketship X-M zelf zou ongetwijfeld nooit gemaakt zijn als het zeer waarschijnlijke succes van Destination Moon niet de aandacht van Robert Lippert had getrokken.
De film werd op 27 juni 1950 door Eagle-Lion Classics uitgebracht in de Amerikaanse bioscopen en kreeg destijds lovende commentaren van critici.[9][10] Op Rotten Tomatoes heeft de film een score van 67%, gebaseerd op 12 beoordelingen.[11]
Prijzen en nominaties
[bewerken | brontekst bewerken]| Jaar | Prijs | Categorie | Genomineerde | Resultaat |
|---|---|---|---|---|
| 1951 | Oscar | Beste speciale effecten | Gewonnen | |
| Beste productieontwerp | Ernst Fegté, George Sawley | Genomineerd | ||
| Filmfestival van Berlijn | Bronzen Beer voor thrillers en avonturenfilms | Irving Pichel | Gewonnen | |
| Golden Globes | Beste filmmuziek | Leith Stevens | Genomineerd | |
Bewerkingen
[bewerken | brontekst bewerken]
Aflevering 12 van de Dimension X-radioserie heette "Destination Moon" en was gebaseerd op Heinleins laatste versie van het draaiboek voor de film.
Robert A. Heinlein publiceerde in 1950 een kortverhaal gebaseerd op zijn scenario in het septembernummer van het tijdschrift Short Stories.
Een sterk ingekorte versie van het Dimension X-radiospel "Destination Moon" werd bewerkt voor kinderen door Charles Palmer en uitgebracht door Capitol Records. De grammofoonplaten werden vergezeld door boekjes in kleur die kinderen konden volgen terwijl ze naar de verhalen luisterden. De verhaallijn nam aanzienlijke vrijheden met de plot en de personages van de film, hoewel de algemene structuur van het filmverhaal behouden bleef.[12]
In 1950 bracht Fawcett Publications een stripverhaal uit dat aansloot op de film Destination Moon.[13] DC Comics publiceerde ook een stripboekpreview van de Pal-film, het was de cover van DC's Strange Adventures #1 (september 1950).
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- (en)
Destination Moon in de Internet Movie Database - (nl) Destination Moon op MovieMeter
- (mul) Destination Moon in The Movie Database
- (en) Destination Moon in de database van AllMovie
- De Woody Woodpecker-tekenfilm in Destination Moon in het Internet Archive
- Het Destination Moon-stripverhaal van Fawcett Publications in het Internet Archive
Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Destination Moon op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
- ↑ (en) Destination Moon (1950). AFI Catalog.
- ↑ a b c (en) Lev, Peter (2003). Transforming the Screen: 1950-1959
. University of California Press, p. 174. ISBN 978-0-52024-966-0.
- ↑ Nederlandse titel. Cinema Context.
- ↑ Vlaamse titel. Cinema Belgica.
- ↑ (en) Booker, M. Keith (2010). Historical Dictionary of Science Fiction Cinema. The Scarecrow Press, pp. 42-43. ISBN 978-0-8108-5570-0.
- ↑ (en) Staff Writer (24 april 1950). Destination Moon: Four daring Americans make the first lunar landing in a rocket ship in order to protect world peace. Life 28 (17): 107-110
- ↑ (en) Jackson, Albert A., Destination Moon: A 70th Anniversary Appreciation. centauri-dreams.org (12 juni 2020).
- ↑ (en) Booker (2010), p. 230.
- ↑ (en) Crowther, Bosley, "THE SCREEN: TWO NEW FEATURES ARRIVE; 'Destination Moon,' George Pal Version of Rocket Voyage, New Film at Mayfair '50 Years Before Your Eyes,' Warners Factual Review, Shown at Embassy At Embassy Theatres", The New York Times, 28 juni 1950.
- ↑ (en) Cleaver, A.V. (september 1950). Destination Moon Review. Journal of the British Interplanetary Society 9 (5): 241-244
- ↑ (en) Destination Moon op Rotten Tomatoes, geraadpleegd op 12 april 2026
- ↑ (en) OZO approved singles, Week 46. Kiddie Records Weekly (2005). Gearchiveerd op 29 juni 2007.
- ↑ (en) Fawcett: Destination Moon. Grand Comics Database.
